فرایند پذیرش مقالات

فرآیند پذیرش و انتشار مقالات

نشریه رهیافت‌های نوین در رفتار و کنش سازمانی با هدف تضمین کیفیت علمی مقالات و رعایت اصول شفافیت و اخلاق در انتشار، مقالات دریافتی را در یک فرایند چندمرحله‌ای ارزیابی می‌کند.

پذیرش مقاله صرفاً بر اساس کیفیت علمی، نوآوری، تناسب با حوزه نشریه، استحکام روش‌شناختی و نتایج داوری تخصصی انجام می‌شود و ارسال مقاله به نشریه به‌تنهایی به معنای پذیرش آن نیست.

مراحل بررسی و پذیرش مقاله

مرحله اول: ارسال مقاله

نویسنده مقاله را از طریق سامانه نشریه ارسال می‌کند.

مقاله باید مطابق راهنمای نویسندگان تنظیم شده و شامل اطلاعات و مستندات مورد نیاز نشریه باشد.

مقاله‌ای که هم‌زمان برای نشریه دیگری ارسال شده باشد، نباید به نشریه ارسال شود.


مرحله دوم: بررسی اولیه توسط دفتر نشریه

پس از دریافت مقاله، اطلاعات و فایل‌های ارسالی از نظر کامل بودن بررسی می‌شوند.

در این مرحله موارد زیر بررسی می‌شود:

  • رعایت قالب و ساختار مورد نیاز نشریه
  • تناسب موضوع مقاله با حوزه و دامنه نشریه
  • کامل بودن اطلاعات نویسندگان
  • رعایت الزامات اولیه نگارش علمی
  • رعایت الزامات اخلاق نشر
  • بررسی اولیه اصالت و مشابهت متنی مقاله

در صورت وجود نقص‌های فنی یا شکلی، مقاله ممکن است برای اصلاح اولیه به نویسنده بازگردانده شود.


مرحله سوم: ارزیابی اولیه سردبیر

مقاله پس از بررسی اولیه برای ارزیابی علمی به سردبیر یا یکی از اعضای مسئول هیئت تحریریه ارجاع می‌شود.

در این مرحله، مقاله از نظر:

اهمیت مسئله پژوهش، نوآوری، تناسب با حوزه نشریه، کیفیت کلی روش پژوهش، ساختار علمی و ظرفیت ایجاد سهم علمی

ارزیابی می‌شود.

مقالاتی که با حوزه نشریه ارتباط کافی نداشته باشند یا حداقل استاندارد علمی لازم برای ورود به داوری را نداشته باشند، ممکن است بدون ارسال به داوری رد شوند.

این مرحله برای جلوگیری از تحمیل فرایند داوری به مقالاتی که از ابتدا خارج از حوزه یا فاقد حداقل کیفیت علمی هستند، انجام می‌شود.


مرحله چهارم: بررسی مشابهت و اصالت مقاله

مقالاتی که واجد شرایط ورود به فرایند داوری باشند، مطابق سیاست نشریه از نظر مشابهت متنی و اصالت بررسی می‌شوند.

در صورت مشاهده نشانه‌های جدی از سرقت علمی، انتشار تکراری یا سایر موارد سوءرفتار پژوهشی، موضوع مطابق سیاست اخلاق نشر نشریه بررسی خواهد شد.

استفاده از سامانه‌های بررسی مشابهت برای کنترل اولیه اصالت مقاله، از اقدامات توصیه‌شده در فرایندهای حرفه‌ای نشر علمی است.


مرحله پنجم: انتخاب داوران

مقاله واجد شرایط برای حداقل دو داور مستقل و متخصص در زمینه موضوعی پژوهش ارسال می‌شود.

نشریه تلاش می‌کند داوران را بر اساس:

  • تخصص علمی
  • سابقه پژوهشی
  • تناسب تخصص با موضوع مقاله
  • استقلال علمی
  • نبود تعارض منافع

انتخاب کند.

فرایند داوری مقاله به‌صورت دوسوکور (Double-Blind Peer Review) انجام می‌شود؛ به این معنا که هویت نویسنده و داور برای یکدیگر آشکار نمی‌شود.

استفاده از حداقل دو داور مستقل برای مقالات پژوهشی با معیارهای فعلی نیز همخوان است.


مرحله ششم: داوری تخصصی

داوران مقاله را بر اساس معیارهای علمی و روش‌شناختی ارزیابی می‌کنند.

مهم‌ترین معیارهای ارزیابی عبارت‌اند از:

  • نوآوری و اهمیت موضوع
  • وضوح سؤال یا مسئله پژوهش
  • کیفیت چارچوب نظری و پیشینه پژوهش
  • تناسب روش پژوهش با مسئله
  • کیفیت گردآوری و تحلیل داده‌ها
  • اعتبار یافته‌ها
  • کیفیت بحث و تفسیر نتایج
  • سهم نظری و علمی مقاله
  • کاربردپذیری یافته‌ها در صورت ارتباط با ماهیت پژوهش
  • کیفیت منابع و استنادها
  • انسجام و کیفیت نگارش علمی

گزارش داوری باید علمی، مستند، منصفانه و سازنده باشد. اصول اخلاقی COPE نیز بر محرمانگی، بی‌طرفی و ارزیابی علمی و سازنده تأکید دارد.


مرحله هفتم: تصمیم سردبیر

پس از دریافت گزارش‌های داوری، سردبیر با توجه به کیفیت مقاله و شواهد موجود، یکی از تصمیم‌های زیر را اتخاذ می‌کند:

۱. پذیرش مقاله

مقاله بدون نیاز به اصلاحات اساسی برای انتشار تأیید می‌شود.

۲. پذیرش مشروط به اصلاحات جزئی

مقاله از نظر علمی قابل انتشار است، اما نیازمند اصلاحات محدود است.

۳. اصلاحات اساسی و ارسال مجدد

مقاله دارای ظرفیت علمی لازم است، اما برای تصمیم نهایی نیازمند اصلاحات اساسی است.

۴. رد مقاله

مقاله شرایط لازم برای انتشار در نشریه را ندارد یا سهم علمی و کیفیت مورد انتظار نشریه را تأمین نمی‌کند.

تصمیم نهایی می‌تواند با توجه به شرایط مقاله و گزارش داوران توسط سردبیر یا مسئول علمی تعیین‌شده در هیئت تحریریه اتخاذ شود. نحوه تصمیم‌گیری نهایی باید در سیاست داوری نشریه شفاف باشد.


مرحله هشتم: اصلاح مقاله

در صورت درخواست اصلاح، نویسنده باید نسخه اصلاح‌شده مقاله را در مهلت تعیین‌شده از طریق سامانه ارسال کند.

نویسنده باید به تمامی نکات مطرح‌شده توسط داوران پاسخ دهد و در صورت عدم پذیرش یک پیشنهاد، دلیل علمی و مستند خود را ارائه کند.

در صورت اصلاحات اساسی، نسخه اصلاح‌شده ممکن است برای بررسی مجدد به داوران قبلی ارسال شود.


مرحله نهم: تصمیم نهایی

پس از بررسی نسخه اصلاح‌شده و گزارش‌های داوری، تصمیم نهایی درباره مقاله اتخاذ می‌شود.

در این مرحله، مقاله ممکن است:

پذیرفته شود، برای اصلاح بیشتر بازگردانده شود یا رد شود.

پذیرش مقاله تنها زمانی اعلام می‌شود که فرایند ارزیابی علمی و اصلاحات مورد نیاز به پایان رسیده باشد.


مرحله دهم: ویرایش و آماده‌سازی برای انتشار

پس از پذیرش نهایی، مقاله وارد مرحله آماده‌سازی برای انتشار می‌شود.

در این مرحله ممکن است موارد زیر انجام شود:

  • ویرایش علمی و زبانی
  • بررسی نهایی منابع و استنادها
  • کنترل مشخصات نویسندگان
  • صفحه‌آرایی
  • آماده‌سازی نسخه نهایی
  • کنترل نهایی نویسندگان
  • اختصاص مشخصات انتشار مقاله

مرحله یازدهم: انتشار مقاله

پس از تکمیل مراحل نهایی، مقاله در یکی از شماره‌های نشریه منتشر می‌شود.

تاریخ‌های دریافت، پذیرش و انتشار مقاله در نسخه منتشرشده درج خواهد شد. درج این تاریخ‌ها از جمله رویه‌های توصیه‌شده برای شفافیت فرایند انتشار علمی است.


نمودار خلاصه فرایند

ارسال مقاله

بررسی فنی و شکلی

ارزیابی اولیه سردبیر

بررسی اصالت و مشابهت

انتخاب حداقل دو داور مستقل

داوری دوسوکور

تصمیم سردبیر

اصلاح مقاله در صورت نیاز

داوری مجدد در صورت لزوم

پذیرش نهایی

ویرایش و آماده‌سازی

انتشار


زمان‌بندی فرایند

نشریه تلاش می‌کند فرایند بررسی و داوری مقالات را در کوتاه‌ترین زمان منطقی و بدون کاهش کیفیت علمی انجام دهد.

زمان واقعی فرایند داوری به عواملی مانند موضوع مقاله، یافتن داور متخصص، زمان پاسخ داوران، میزان اصلاحات مورد نیاز و سرعت پاسخ‌گویی نویسندگان بستگی دارد.

نشریه هیچ‌گونه پذیرش قطعی یا داوری تضمین‌شده در مدت زمان مشخص را وعده نمی‌دهد.

میانگین زمان مراحل مختلف فرایند پس از ایجاد داده کافی، بر اساس آمار واقعی سامانه نشریه اعلام و به‌روزرسانی خواهد شد. این رویکرد با اصول شفافیت DOAJ، که بر اعلام زمان‌های واقعی و پرهیز از وعده‌های غیرواقعی تأکید دارد، سازگار است.

درخواست تجدیدنظر

نویسندگان در صورت وجود دلایل علمی و مستند می‌توانند نسبت به تصمیم رد مقاله درخواست تجدیدنظر ارائه کنند.

درخواست تجدیدنظر باید از طریق راه ارتباطی رسمی نشریه و همراه با توضیح روشن درباره دلایل علمی اعتراض ارسال شود.

درخواست‌های تجدیدنظر بر اساس شواهد علمی بررسی می‌شوند و صرف مخالفت نویسنده با نظر داور، به‌تنهایی موجب تغییر تصمیم نخواهد شد.

نکات مهم برای نویسندگان

  • ارسال مقاله به نشریه به معنای پذیرش آن نیست.
  • مقاله نباید هم‌زمان برای نشریه دیگری ارسال شده باشد.
  • پذیرش مقاله بر اساس شایستگی علمی آن انجام می‌شود.
  • نشریه پذیرش مقاله را تضمین نمی‌کند.
  • زمان داوری ممکن است با توجه به شرایط هر مقاله متفاوت باشد.
  • نویسندگان مسئول صحت محتوای مقاله، داده‌ها و منابع هستند.
  • رعایت اصول اخلاق پژوهش و نشر برای تمامی مقالات الزامی است.
  • تصمیم نهایی انتشار مقاله در اختیار فرایند علمی و editorial نشریه است.